TRANG VĂN NGÀY CŨ - Số 15

Nhà thơ Võ Quê và CLB Ca Huế
Tp Hồ Chí Minh
Nhà thơ
VÕ QUÊ
nặng tình với Huế

Võ Quê sinh ngày 7.3.1948; quê quán: An Truyền, xã Phú An, huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên - Huế , nguyên Chủ tịch Hội liên hiệp văn học nghệ thuật Thừa Thiên - Huế, Hội viên Hội nhà văn Việt Nam.Võ Quê vừa tên thật vừa là bút danh,còn có các bút danh khác: Sao Khuê, Quỳ Lê .Trước năm 1975,thơ ông đăng trên nhiều tạp chí văn học và các tập san đấu tranh của SVHS trong các phong trào đấu tranh đô thị ở miền Nam
Tác phẩm đã xuất bản : Ngựa ca - thơ, in chung Trần Dzạ Lữ, Trần Bản Thiểm , 1969 ; Chị Sáu - truyện ngắn , 1971 ; Giọt máu ta một biển hòa bình - kịch thơ , 1971 ; Nguồn mạch mới - thơ, in chung Thái Ngọc San , 1971 ; Nhờ ơn câu lý lúa ơi - thơ thiếu nhi , 1975 ; Ngợi ca- thơ , 1993 ; Mười thương em bé - thơ , 1993 ; Khúc tri âm - thơ ca Huế , 2000 ; Thơ một thuở xuống đường - thơ , 2001 ; Lửa đường phố - hồi ký , 2003.

HUẾ ĐÊM

Đi trong đêm Huế xuân này
Gió mùa đông băc gửi heo may về
Trường Tiền hắt bóng vào thơ
Riêng tôi hắt bóng ngẩn ngơ với mình
.
Đi trong đêm Huế lặng thinh
Không gian dường có tơ tình ai giăng
Thời gian đứng lại tần ngần
Đợi ai trẻ lại một lần chờ ai
.
Đi trong đêm Huế hoàng mai
Lắng sâu nhịp phách trang đài tri âm
Lạc nhau trong khúc nam xuân
Thương con hồng nhạn nhớ thầm trao thơ
.
Đi trong đem Huế sương mờ
Trong hương vườn ngự trong khuya nguyệt cầm
Nụ hôm hẹn ướp vào xuân
Lời yêu thắm nét son hồng hoa tiên.
.
Đi trong đêm Huế tìm duyên
Thuyền thơ ẩn hiện lửa đèn sông xa…

GIỮA VƯỜN XANH

Em đưa anh qua những vườn xanh
Nắng óng ánh nắng xuyên vòm lá
Chôm chôm đỏ lung linh sắc lửa
Những ngọn đèn thiên nhiên
.
Em mời anh hương vị sầu riêng
Trang thơ yêu thơm vàng múi nhớ
Có phải từng cuộc tình một thuở
Gặp nhau trong trái sầu riêng?
.
Gió bao dung em tóc rối sợi mềm
Tiếng chim hót gọi chiều xuống chậm
Sợ tan biến phút giây đằm thắm
Ngại mặt trời sớm khuất, hoàng hôn…
.
Lời ca em hòa quyện hương vườn
Điều nhơn ngãi đơm mầm lộc biếc
Giọng nam bộ trữ tình da diết
Nghe mặn mà thanh sắc giáng châu
.
Anh tặng em khúc tương tư sầu
Em đừng trách cái buồn trong câu hát
Buồn là nhớ là trông người ươm hạt
Niềm vui thường qua mau
.
Vườn em xanh cây trái ngọt ngào
Anh thầm hẹn một ngày về chợ Lách
Em cần mẫn con ong hiền luyện mật
Hèn chi người và đất cứ duyên nhau
.
Chợ Lách, Bến Tre
8. 6. 2002

CÓ CON GÁI

Có con gái là có thêm thanh sắc
Trong ngôi nhà bừa bộn của ba
Có con gái là ngọt làn hương mật
Dịu dàng xuân thục nữ nhu hòa

Có con gái vườn quê biêng biếc lá
Gió bao dung xào xạc cây cành
Giọng chim hót gọi ngày đi chậm
Mùa hạ thơm sen trắng trong lành

Có con gái cung đàn ngân muôn điệu
Tiếng dương cầm óng ánh pha lê
Bảy sắc cầu vồng thơ và nhạc
Trái vàng thu tím cúc hương về

Có con gái bếp hồng lên lửa ấm
Chén cơm thơm vị ngọc trời cho
Tóc con gái xanh dòng thơ ba viết
Mưa ngày đông ba thôi âu lo

Có con gái bốn mùa ba hạnh phúc
Nụ hôn vui lên đỉnh trán ngoan hiền
Con gom hết những gì ba yêu nhất
Trời đất trăng sao sông núi thiêng liêng...

Huế, 20.12. 2008.

Thơ lục bát giới thiệu đặc sản Huế

CƠM HẾN

Đã nghe ớt đỏ cay nồng
Tìm trong vị hến một dòng Hương xanh
Ruốc thơm, cơm nguội, rau lành...
Mời anh buổi sáng chân thành món quê

BÁNH BÈO

Tôm chấy hồng thắm cánh bèo
Dẻo thơm bột gạo quê nghèo nên thương
Hẹn em ngồi quán ven đường
Bánh bèo kết mối tơ duyên đôi lòng

BÁNH NẬM
Mảnh mai xanh sắc lá dong
Mềm mại bánh nậm ấm trong tay người
Nhụy hồng bột trắng tươi mươi
Xuýt xoa nước mắm ngọt lời tỉ tê

BÁNH BỘT LỌC

Bột trong bọc thịt tôm hồng
Lá xanh em gói ươm nồng hương yêu
Bánh ngon nước mắm cay nhiều
Mời anh bữa lỡ ban chiều cùng em

BÁNH PHU THÊ
Lá dừa ôm bột lọc trong
Ngọt ngào thơm nhụy đậu xanh ửng vàng
Phu thê vui chuyện xóm làng
Mừng nhau tác hợp thiếp chàng hòa duyên

MÈ XỮNG

Thơm tho mềm dẻo ngọt ngào
Mè vàng bột nhuyễn ôi chao! Tuyệt vời!
Món quà xứ Huế em ơi
Kẹo ngon mẽ xững tặng người tình chung

TÔM CHUA






Nguyên là đặc sản miền trong
Theo bà Từ Dũ ra cùng Hương Giang
Tôm hồng, ớt đỏ, riềng vàng...
Vị chua thấm lưỡi nhớ hàng thịt phay


NEM HUẾ

Mời em khai vị món nem
Em nem anh chả tình thêm mặn mà
Nem thơm, chua, ngọt đậm đà
Nhờ ai quết nhuyễn thịt thà đêm đêm

CHẢ HUẾ

Mời anh thử miếng chả này
Nâng ly hào sảng hương say tận lòng
Cung đình chả phượng nem công
Đôi ta nem chả vốn dòng dân gian


TRÉ HUẾ

Tai heo, riềng, thính, tỏi, mè...
Các nguyên liệu chính mới nghe đã thèm
Gói trong lá ổi tươi nguyên
Tré cùng nem chả ông ghiền, bà mê

BÁNH ÍT RAM


Mời em ăn ngậm mà nghe
Bánh ram dòn dụm đắm mê vị nhà
Bánh ít mềm dịu tình ta
Ít ram khăng khít đôi ta chung lòng

BÚN THỊT NƯỚNG KIM LONG

Thịt thơm bún trắng rau tươi
Nước mắm ớt tỏi em mời anh chan
Kim Long vườn cũ nắng tràn
Mời nhau "chút Huế" duyên càng đượm duyên

BÁNH KHOÁI CÁ KÌNH

Cá kình vừa béo vừa ngon
Em đổ bánh khoái xương dòn thịt thơm
Vừa ăn vừa nhấp rượu Chuồn
Món quê dân dã tiếng đồn gần xa
.
BÁNH CANH CÁ LÓC THUỶ DƯƠNG

Bánh canh cá lóc Thủy Dương
Đang thành đặc sản phố phường Huế thơ
Sáng trưa chiều tối đêm khuya
Trẻ già trai gái tìm mê vị nhà
.
BÁNH CANH NAM PHỔ

Nhờ em dáo bột tài ba
Bánh canh Nam Phổ nhà nhà đều ưa
Nhụy tôm hồng thắm màu xưa
Tiếng rao thánh thót bài thơ Ưng Bình *
------
* Ưng Bình có bài thơ về Bánh canh Nam Phổ:
Mời chị mời anh chén bánh canh Nam Phổ
Xơi vô bổ khỏe, có chất bổ có mùi hương
Sâm Cao Ly cũng sút, rượu Quỳnh tương cũng không bì
Lại thêm mát mẻ can trường

BÁNH ƯỚT THỊT NƯỚNG KIM LONG

Kim Long tỏa khói chiều thơm
Thịt em nướng đã ướp hương đậm đà
Bánh ướt dẻo trắng mượt mà
Đón mừng thực khách gần xa lót lòng

BÁNH KHOÁI






Bột tôm thịt trứng ửng vàng
Cùng chung khuôn bánh thơm tràn phố đông
Nước lèo rau sống tỏi nồng
Càng an càng khoái càng… không muốn về

CHÈ HẠT SEN

Hạt sen vừa bổ vừa thanh
Tan trên đầu lưỡi ngọt lành hương xưa
Chè sen mời gọi người thơ
Mát lòng du khách ngẩn ngơ bạn tình

CHÈ BỘT LỌC BỌC THỊT QUAY






Ngọt ngào bùi béo tìm nhau
Thịt quay nằm giữa trắng phau bột mềm
Quen nhau tình đã nên duyên
Chè ngon xứ Huế ngỡ quên đường về

CHÈ ĐẬU NGỰ

Thức ngon xưa tiến quân vương
Tinh hoa trời đất đượm hương kinh thành
Chè đậu ngự mát và thanh
Đêm, dâng chén ngọc an lành châu thân

Người Huế đón Xuân

Mùa xuân về, bên cạnh những thú vui mang bản sắc văn hóa, người dân Huế còn thưởng xuân bằng nhiều cách khác nhau: Người say mê âm nhạc cổ truyền thì thả hồn theo điệu đàn tuyệt kỹ, giọng ca Huế trữ tình với hình ảnh phong hoa tuyết nguyệt, với sao trăng sông nước bằng tâm trạng rạo rực chào xuân hay man mác cảm hoài khi ngắm cảnh sinh tình. Người ham mê võ thuật thì đến với những xới vật mùa xuân tìm cảm giác mạnh hứng khởi xuân tươi. Người chí thú với những giá trị tâm linh mang dấu ấn thiêng liêng một thời khai canh, mở đất thì tìm về lễ hội tín ngưỡng dân gian... Từ những góc nhìn ấy mà bài viết nầy xin trang trọng mời bạn vui xuân cùng Huế.

CA HUẾ
Nghệ thuật ca Huế vốn đã từng kén chọn không gian biểu diễn (tịch bất chỉnh bất đàn), thời gian (hoàng hôn bất đàn), thời tiết (phong vũ bất đàn), người thưởng thức ca Huế cũng phải là người chuẩn mực, trang nghiêm (Y phục bất chỉnh bất đàn), là tay sành điệu mang tính tri âm, tri kỷ (nhân bất thính bất đàn). Giữa mang mang thanh khí đất trời, trong sắc xuân muôn hồng ngàn tía, ca Huế theo tiết xuân lan tỏa, ngân nga, thấm sâu cái tình dào dạt những hòa âm đẹp, vi tế, thuần khiết, cao nhã, sang trọng đang được chắt chiu, nâng niu, gìn giữ: Mùa hoa nở, nước non càng ngời xanh. Khiến tâm hồn khinh khoái. Xuân gấm thêu ước dệt biết bao tình. (Long ngâm - Vui xuân thanh bình, Thanh Tùng).Giá như được dạo thuyền đêm Nguyên tiêu thì lại càng kỳ ảo, người và thiên nhiên là một, xuân tứ càng dâng: Dạo thuyền lúc gặp trăng. Nước trong ngần một hồ băng. Lời gió rụng động muôn rừng. Khi nước mây một vần. Nào là người quen biết. Bóng trăng xa lại gần...(Phẩm tuyết - Dạo thuyền lúc gặp trăng).
Từ mạch nguồn sinh động của quê hương, trong làn khói hương trầm và hương hoa trang trọng, những làn điệu ca Huế bay bổng, dập dìu hơi thở xuân thì xứ sở gợi cảm, gợi tình. Cảnh quan, non nước Hương Bình từ đó được nghệ thuật âm nhạc truyền thống thăng hoa. Giọng hát cung đàn đan thanh hòa quyện với thiên nhiên cẩm tú muôn phương và muôn thuở.Chỉ một đóa hoàng mai cũng trào dâng tứ xuân ca: Tiếng nguyệt cầm lên khoan nhặt, lòng thắp sao trời. Lung linh đêm dài, sáng đường vui. Xuân lai láng, Năm tháng xuân hoài. Tình say, nhạc đời say.Hiên ngoài một cánh hoa nở cho đời. Gởi bên lòng mộng lành ngày xuân, sắc trời xanh trong...Mây vờn qua núi xuân mãi xuân tình... (Cổ bản - Một bài ca xuân).
Đến với Huế trong những ngày xuân. Tết Nguyên Đán, Tết Nguyên Tiêu...du khách trong và ngoài nước không thể không thưởng thức ca Huế được tổ chức theo dạng thính phòng hoặc du thuyền trên sông Hương. Trong khung cảnh thiên nhiên trữ tình, thơ mộng, nhất là những đêm trăng sáng, làn đông phong nhè nhẹ, êm đềm gợn sóng, mờ ảo sương sa. Hương Giang với vẻ đẹp kỳ ảo được hòa thanh vào cung bổng cung trầm réo rắt và lời ca nữ điệu nghệ ngân êm dễ làm say đắm lòng người: Tiếng ca mềm em trỗi một mầm xanh. Lời ca gọi vầng trăng. Níu ngàn sao bay xuống với đời xanh, bóng đêm xa dần...(Tứ đại cảnh - Lời ca gọi vầng trăng).
Thuyền nhẹ nhàng trôi, dưới nước trên trăng. Những giai điệu đàn khách, nam, hơi dựng, hơi xuân, vui buồn cùng lời ca thanh thoát, khoan thai giàu bản sắc Huế thường tạo cho người nghe một mối đồng cảm tương giao với người biểu diễn; với thiên nhiên và con người Huế trầm lặng mà hiếu khách, dịu dàng mà đắm say. Sự đắm say nghệ thuật của một miền đất văn vật được tiếp truyền từ dĩ vãng và lưu giữ, chuyển tải đến hôm nay.
Giữa mùa xuân đẹp cảnh, sinh tình, dòng sông Hương, con thuyền ca đang đón đợi những tâm hồn đồng điệu. Xin trang trọng mời người!


HỘI VẬT LÀNG SÌNH
Từ quan niệm “một linh hồn minh mẫn trong một cơ thể tráng kiện”, tinh thần thượng võ cũng là điều mà người dân Huế thường quan tâm hướng tới mà tiêu biếu là Hội vật làng Sình trong những ngày đầu xuân mới
Như đã thành lệ, hàng năm cứ vào ngày mồng 10 tháng Giêng âm lịch, làng Sình, - tên chữ là Lại Ân, thuộc xã Phú Mậu, huyện Phú Vang, Thừa Thiên Huế - một ngôi làng nằm bên hữu ngạn, phía hạ lưu sông Hương lại diễn ra hội vật. Dân gian Thừa Thiên Huế quen gọi là Hội vật làng Sình. Hội vật làng Sinh bên cạnh yếu tố tâm linh, mang giá trị truyền thống dân tộc còn được thể hiện ý chí mong muốn người dân Lại Ân luôn sung sức, khỏe mạnh, rèn luyện cho đàn ông, thanh niên làng được cường tráng cùng đức tính dũng cảm, tự tin, giàu có niềm tự hào quê hương, xứ sở; làng mạc thanh bình, yên ổn, ruộng đồng tươi tốt, ngành nghề phát triển - Lại Ân còn nổi tiếng với giòng tranh tín ngưỡng: Tranh làng Sình.
Ngày diễn ra hội vật mới thật sự là ngày người dân làng Sình ăn Tết. Cùng với xới vật, nơi hội tụ đông đảo đô vật của nhiều vùng đất võ về là sự hiện diện nhiệt thành của ông già bào lão, của nam thanh nữ tú, tuổi thơ từ thành phố Huế, từ các vùng phụ cận về trẫy hội. Mơn man gió sông Hương tràn sắc nắng. Trống làng vang giục giã tứ phương về. Cờ xí rợp sân đình cao xới vật. Người chưn người áo nối cạnh thâm the... Do xới vật nằm bên bờ sông Hương nên thuyền bè cũng tấp nập vào ra, rộn ràng tiếng nói cười du khách. Trước sân đình làng Lại Ân cờ xí phần phật bay trước gió sông Hương. Vui nhất là từ hôm trước và trong ngày diễn ra hội vật, các điểm trò chơi dân gian cũng đã thu hút nhiều khách xuân đến cùng chơi. Đồng thời, khắp nơi trong làng nổi lên hình ảnh các mệ, các o tất bật luôn tay trong các hàng quán cơm hến, bún bò, bánh bèo, bánh nậm, bán bột lọc, bánh ướt, bánh ram ít, bánh tét, cháo lòng, bánh canh, chè... để làm vui lòng thực khách. Đến với đất võ mà không “thời” vài món đặc sản Huế thì chuyến du xuân về làng Sình làm sao trọn vẹn. Ngày hội vật làng Sình luôn sống động. Mái đình xưa truyền thống một đời dân. Con thuyền trôi giọng hò ngân sóng nước. Trai thượng đài gái trây hội mùa xuân...


LỄ HỘI CẦU NGƯ
Mùa xuân Huế, còn có một lễ hội khác mang tính cách tín ngưỡng dân gian nhưng không kém phần sinh động, giàu thanh sắc, hương xuân. Đó là Lễ hội cầu ngư tại làng Thai Dương Hạ, thị trấn Thuận An, huyện Phú Vang tỉnh Thừa Thiên Huế nhằm suy tôn vị Thành Hoàng của làng là ngài Trương Quý Công (biệt danh của Trương Thiều), gốc Thanh Hoá, là người có công dạy cho dân làng Thai Dương nghề đánh bắt thủy hải sản và nghề buôn bán ghe mành, ngư cụ để đem lại sự no ấm, sung túc, thịnh vượng cho dân làng. Lễ hội cầu ngư làng Thai Dương Hạ bao gồm các nội dung sinh động, nhiều màu sắc dân gian như lễ tế thần linh, tri ân các bậc tiền hiền, lễ cầu ngư và lễ hội đua trải. Lễ tế thần diễn ra khoảng 2 giờ sáng ngày 12 tháng Giêng âm lịch. Một bài văn tế được dâng lên các vị thần linh và các bậc tiền bối của làng, cầu mong quốc thái dân an, mưa thuận gió hoà, đánh bắt cá được mùa, dân làng no ấm, sung túc, thịnh vượng mọi người khỏe mạnh, hạnh phúc. Đêm cầu ngư rộn rã trống chuông. Đình Thai Dương hương trầm nghi ngút. Cờ xí rợp gió lên phần phật. Khuya thiêng liêng giao cảm đất trời.... Khoảng 4 giờ sáng lễ chánh tế kết thúc.
Tiếp sau đó là phần hội cầu ngư. Có nhiều màn hoạt cảnh mô tả những sinh hoạt nghề biển. Trò diễn "bủa lưới" là màn diễn về nghề mang đậm tính chất lễ nghi. Tiếp theo trò bủa lưới bắt cá là màn trình diễn của các ngư dân bán thuỷ hải sản cho các "bà rỗi" (người bán cá) đang chờ sẵn. Màn mua bán kéo dài khoảng hơn một giờ.

Dô ta nào !
Lưới bủa nơi nơi
Dô ta nào !
Lưới câu giăng thả
Nào nhám, nào thu, nào ngừ ... đủ cả
Nào mực, nào tôm, nào vọ ... đầy thuyền

Chương trình ngày hội được tiếp tục bằng cuộc đua trải trên phá Tam Giang. Cuộc đua mang ý nghĩa cầu cho no ấm, vừa được mùa cá, vừa được mùa lúa, thoả mãn ước vọng no ấm của cư dân; đồng thời thế hiện sức mạnh của người dân biển trước đại dương bao la:

Dô ta nào !
Thuyền ta ra khơi
Sóng biển xuân hồng hào sức trẻ
Dô ta nào !
Thuyền ta mạnh mẽ
Lướt đại dương mở hội trùng dương
Lễ hội Cầu Ngư đúng là ngày hội của cả cộng đồng người quê biển, vừa dào dạt lòng yêu nghề, tràn đầy nguồn lạc quan trong cuộc sống vừa chứa chan hy vọng giữa mùa xuân. Lễ hội là nguồn cổ vũ cho ngư dân có thêm sức mạnh để vượt qua mọi khó khăn trong nghề biển nước mênh mông, gió to sóng cả. Hội cầu ngư thành nét xuân tươi. Hồn dân tộc đơm mầm trỗ lộc. Mừng bội thu ngư dân mình đậm da xanh tóc. Mặt trời lên từ phía Thai Dương...









.

THƠ HOÀNG LỘC

một mình

một mình em, một mình tôi
hai ta mà phải chia đôi nỗi buồn
mái đời sắp sửa hoàng hôn
trong nhau, chỉ ngọn đèn hồn lẻ loi

đành em khép đoá tình hoài
phấn hương chừng cũng tan phai ít nhiều
đành tôi lá mỏng cành xiêu
không che em đủ đôi chiều nắng mưa

hai lòng cùng chút niềm xưa
có nhau mà để trang thơ dải dầu
vẫn tôi bèo giạt chân cầu
chờ chi, nước lạc dòng - đau cuối trời

một mình em, một mình tôi
hai ta cứ một mình, đời khổ chưa ?

một đời lãng du

xa, đi - nhớ vẫn nhớ về
có em tiếng guốc khua hè phố quen
với hồn mắt nói vô biên
đời anh từ đó oan khiên rụng dần

sao buồn em hỡi, tình nhân
bao nhiêu tuổi mới có lần yêu say
để anh chết suốt một ngày
khi mùa sương bỏ mù phai áo người

ơi em, buồn quá em – thôi
giúp anh giết trớt một đời lãng du

ngồi nghe em hát

ngồi nghe em hát bài ca quen
nhớ thuở đời ta là con thuyền
sông gió hồ mây còn mấy nữa
mà đáy lòng như cuộn sóng lên

ngồi nghe em hát câu tình phai
em đấy – hay câu hát thở dài ?
muốn hỏi – bâng khuâng dòng nhạc chậm
em, người-ta-yêu vừa yêu ai ?

em khác em rồi . ta khác ta
nỗi gần bi thiết bởi niềm xa
em còn hát chứ ? hay thôi hát ?
ta hoá thân làm một khúc ca

có khúc ca nào chẳng dứt không ?
chứa trong ta tới nốt vô cùng
mấy tờ lạnh lẽo đây, em hát
một quãng đời em níu lại giùm !

CHUYỆN ĐẦU TUẦN - TƯỞNG NIỆM 41 NĂM VỤ THẢM SÁT SƠN MỸ...

Những số phận
SƠN MỸ
(Tưởng niệm 41 năm
vụ thảm sát Sơn Mỹ 16.03.1968)

Đúng ngày này cách đây 41 năm,ngày16-3-1968, nhằm ngày 18-2 Mậu Thân, chỉ trong vòng bốn giờ, 504 người dân Sơn Mỹ đã bị thảm sát bởi một đại đội lính Mỹ. Từ đó đến nay, hằng năm cứ đến ngày 16-3 dương lịch người dân lại đến xã dự một buổi lễ chung; rồi ngày 18-2 âm lịch lại đứng trước bàn thờ nhà, đối diện với nỗi đau riêng của mình.

Năm 1998, lần đầu tiên trong vòng 30 năm, ngày 16-3 dương lịch lại trùng với 18-2 âm lịch. Nhang khói lại âm thầm lan ra trong từng ngõ xóm.
Thư - 24 tuổi, sinh viên Sư phạm Huế, khoa Anh - bắt đầu công tác ở khu chứng tích Sơn Mỹ kể từ hai tháng nay. Thư kể người Mỹ đầu tiên mà cô hướng dẫn đã bật khóc hu hu. Hai lần người Mỹ này ngồi vào bàn định viết vài dòng cảm nghĩ nhưng cả hai lần anh ta đều khóc. "Tôi xấu hổ vì những đồng bào của tôi", anh nói, rồi hỏi Thư: "Người dân Sơn Mỹ còn căm giận lính Mỹ, căm giận nhân dân Mỹ không?". Thư an ủi: "Sơn Mỹ không bao giờ quên những người lính Mỹ đã giết cha, mẹ, anh, em họ. Nhưng trong buổi sáng hôm ấy cũng có những người Mỹ tốt; nếu không có những người tốt đó, thế giới đã không biết tới tội ác này".
Sáng 8-3-1998, chị Thao - một hướng dẫn viên kỳ cựu của bảo tàng - dẫn chúng tôi xuống xóm Thuận Yên. Bà Trương Thị Lê - lúc xảy ra vụ thảm sát bà mới 38 tuổi - kể lại rằng: "Sáng hôm đó, chưa kịp ăn uống gì thì Mỹ đến. Mỹ đến xóm này thường. Mọi ngày vẫn cho kẹo, xoa đầu trẻ con, nên chúng tôi cũng không để ý. Nhưng...".
Herbert Carter, một lính Mỹ đã tự bắn vào chân để khỏi tham gia cuộc thảm sát, nhớ lại: "Tôi thấy một cụ già đứng giữa ruộng lúa vẫy tay thân thiện. Nhưng lính Mỹ hạ sát ngay. Tôi chẳng thấy một Việt cộng nào cả, chỉ toàn những nông dân chạy ra khỏi túp lều, bị đốt và bị bắn chết". Bà Trương Thị Lê hôm đó bị dẫn ra bờ mương, và khi lính Mỹ bắt hơn một trăm người dân cứ đứng lên, ngồi xuống, thì bà nhìn thấy những họng súng. Bà Lê không đứng lên, bà ôm đứa con trai sáu tuổi nằm gí sát xuống bờ mương. Súng nổ. "Nhờ có ba xác chết đè lên, mẹ con tôi mới thoát". Hôm đó, ngay chỗ bà Lê có 102 người bị thảm sát. "Chôn tập trung, không chiếu đương gì cả". Bà Lê khóc, dù đã 30 năm, dù bà đã kể câu chuyện này hàng trăm, hàng vạn lần. Buổi sáng hôm đó, trên vùng trời Sơn Mỹ còn có chuẩn úy Thompson. Hugh Thompson bay trên một chiếc trực thăng được phái đi tìm "vixi". Qua một ruộng lúa, Thompson thấy một phụ nữ bị thương bèn bắn pháo hiệu xin cứu cấp.
Trung uý William Calley kẻ chỉ huy vụ thảm sát Sơn Mỹ
Nhưng, lính Mỹ mặt đất chạy tới không những không cứu cấp mà còn xả súng bắn chết người phụ nữ kia. Thompson lượn thêm một vòng thì thấy một nhóm khoảng mười người Việt đang bị gom lại. Một tốp lính Mỹ đang dự định giết họ. Thompson ra lệnh cho xạ thủ Lawrence Colburn chĩa súng máy vào bọn lính Mỹ và "bắn ngay nếu lính Mỹ nào bắn vào dân làng". Sau đó Thompson gọi một trực thăng khác tới đưa những người dân này đến nơi an toàn.
Bà Phạm Thị Nhành, lúc đó 14 tuổi, kể: "Bị đưa lên khỏi hầm tôi cứ sợ
bị hiếp, nên lấy đất trét lên mặt. Khi bị đẩy lên trực thăng tôi lại càng sợ, cứ khóc hu hu". Bà Nhành nói thêm: "Tôi không chịu lên trực thăng, cứ nghĩ là chúng xúc đổ ra biển. Nhưng người lính Mỹ trắng cứ cố đẩy lên rồi đóng sập cửa lại. Khi lên đến Trường An trực thăng hạ xuống, người Mỹ ra hiệu cho chúng tôi đừng quay lại nơi lính Mỹ đang bắn giết". Chúng tôi nói với bà: "Người Mỹ ra lệnh cứu bác hôm đó là ông Thompson, ông ấy sắp tới đây". Gương mặt của bà Nhành sáng lên: "Tôi phải cám ơn ông ấy. Chính ông ta đã cứu mạng chín người chúng tôi".
Cũng sáng hôm ấy, trên đường trở về, một người lính của Thompson là Glenn Andreotta nhìn thấy trong đống xác người bị giết một cái gì ngọ nguậy. Thompson ra lệnh hạ xuống và họ tìm thấy một bé trai "khoảng ba tuổi" mình mẩy đầy máu nhưng còn sống. Đứa bé được đưa về thị xã Quảng Ngãi. Thực ra bé trai lúc đó đã sáu tuổi nhưng bị còi. Tên cậu ta là Đỗ Ba.
Bà Nga, cô ruột của Đỗ Ba, kể: "Trong vụ thảm sát đó, mẹ và hai em của Đỗ Ba bị giết chết. Cha Đỗ Ba, tháng 4-1975 là tù chính trị được đưa từ Côn Đảo về, nhưng ông chết bệnh chỉ sau đó vài tháng. Đỗ Ba ở với chúng tôi, năm 1979 cháu đang đi học thì có một cán bộ ở trên xuống xin cho cháu nghỉ học, rồi đưa đi Đức, tố cáo vụ Sơn Mỹ và tham dự trại hè. Trở về cháu có tên mới là Đỗ Hòa. Cháu nó có được ít tiền, lại không chịu được đồng ruộng vất vả nên bỏ đi Sài Gòn. Mãi tới tháng rồi, cháu mới gửi thư về nói là cháu phạm pháp nên đang ở trại K2, Z30A Xuân Lộc, Đồng Nai. Cháu cho biết cuối năm nay sẽ được ra".
Chị Thao, 43 tuổi, quê ở Sơn Mỹ, theo du kích lên rừng từ nhỏ. Sau 1975 chị chỉ học hết lớp 2, tự học hết lớp 12, năm 1984 thi đậu vào Đại học Văn hóa, năm 1988 về quê xin vào làm trong khu chứng tích Sơn Mỹ. Sau đó chị là người phụ trách bảo tàng này. Cũng trong năm 1988, chị Thao hướng dẫn đoàn làm phim Nhớ Sơn Mỹ của người Anh. Những người làm phim cho chị xem những đoạn phim quay cảnh những tên lính Mỹ tham gia vụ thảm sát trở về luôn phải mang theo mình lọ thuốc an thần. Riêng trung úy Calley, kẻ trực tiếp chỉ huy trung đội 1, đại đội Charlie, trung đội bắn giết dã man nhất, cũng đã phải thú nhận với đoàn làm phim: "Tôi có một đứa con gái, mỗi khi nó vấp té, tôi lại có cảm giác như đang thấy những đứa trẻ Mỹ Lai bị bắn gục xuống". Suốt hai tuần liền, chị Thao không lấy một đồng tiền công nào, chỉ xin bộ ảnh gần 100 tấm mà đoàn làm phim thu thập từ Mỹ về những số phận Mỹ Lai.
Trưa 8-3-1998, hàng trăm người dân Sơn Mỹ tụ tập xem một chiếc máy gặt hiệu Yanmar lần đầu tiên được đưa về. Nhưng ở những thửa ruộng khác người nông dân vẫn tay liềm, tay hái, giữa trưa giở cơm nắm ra ăn ngoài đồng. Năm 1997 Sơn Mỹ mới có điện. Cũng trong năm, Nhà xuất bản Văn Học tái bản tập thơ Trẻ con ở Sơn Mỹ của nhà thơ Thanh Thảo (viết năm 1976). Thanh Thảo lại về, và giật mình bởi vẫn còn có bao trẻ em ở đây thất học. Một mình lặn lội vào Nam ra Bắc, Thanh Thảo đi quyên góp tiền để lập một quĩ học bổng cho trẻ em nghèo hiếu học ở làng quê đau khổ này. (Trước đó năm 1994, báo Tuổi Trẻ đã xây tặng Sơn Mỹ năm phòng học, cấp 52 học bổng, trợ vốn cho 14 giáo viên).
Chị Thao mỗi ngày lại thu thập thêm được một chứng tích mới về Sơn Mỹ. Những tấm ảnh mà chị Thao thu thập được phần lớn do Ronald Haeberle chụp. R.Haeberle là phóng viên ảnh thuộc biên chế quân đội Mỹ. Sáng 16-3-1968, một tuần trước khi R.Haeberle giải ngũ, anh được lệnh đi theo đại đội Charlie. R.Haeberle mang theo ba máy ảnh, hai chiếc của quân đội lắp phim đen trắng, còn chiếc của riêng thì lắp phim màu.
Hơn một năm sau, R.Haeberle công bố những tấm hình này trên tờ Life. Hôm đó Haeberle chụp được cảnh một tốp phụ nữ tụm lại với nhau dưới gốc gòn, gương mặt đau đớn và sợ hãi đến cùng cực. Ít giây sau họ bị bắn chết. Haeberle cũng chụp được cảnh em bé trai Trương Năm 4 tuổi bị thương, anh là Trương Bốn 6 tuổi nằm đè lên che chở cho em. Ít giây sau, lính Mỹ xả súng bắn chết hết...
30 năm sau tôi trở lại thôn Cổ Lũy, nơi đại đội của Medina đã thảm sát 97 người, gặp anh Lương Hùng - 49 tuổi, một dũng sĩ diệt Mỹ, một thương binh còn mảnh đạn nằm bên lá lách. Anh Lương Hùng nhớ lại buổi sáng hôm đó khi từ trong địa đạo Mỹ Khê chạy về, thấy những xác chết ngổn ngang, thấy bà thím dâu Võ Thị Mại nằm trên vũng máu, bên cạnh là đứa trẻ sơ sinh. Anh Hùng kể: "Bà thím tôi sinh hồi 5 giờ sáng, 7 giờ tụi lính tới, hiếp cho đến chết". Cặp mắt anh Hùng dần đỏ hoe, rồi nước mắt, cứ thế, lăn xuống hàm râu tua tủa của anh.
HUY ĐỨC (TT 12- 3-1998)

THƠ NGUYỄN MIÊN THẢO

tuần sau
vẫn có ngày chủ nhật

Chủ nhật Sài Gòn buồn như chó ngáp
Anh nhớ em, không,nhớ tiếng cười
Người đang ở phương trời xa ngái
Có giây phút nào thầm nhớ áng mây trôi

THƠ NGÔ THỊ HẠNH

Hoa Cúc Xanh

Anh cứ đi như nắng phải xa chiều

dẫu một đêm cũng đủ dài để nhớ…

Anh cứ đi như chưa từng gặp gỡ
bởi mùa thu đâu chỉ có một lần

em sẽ quên như quên hương nồng của gió

như xương rồng quên một buổi nắng mai

Em không trách tình phụ

chỉ trách sự dịu dàng không níu nổi bước chân

em biết cúc xanh giờ đã thành hiện thực

ước vọng xưa đã chạm tầm tay

lại bị tham vọng hôm nay đánh cắp

Những đoá hoa hướng về mặt trời

Em không thể hướng về anh

sắc biển đổi màu mà hoa cúc vẫn xanh

TRANG VĂN NGÀY CŨ KỲ 14 - NHÀ THƠ CAO THOẠI CHÂU

NHÀ THƠ
CAO THOẠI CHÂU
bàng bạc nhan sắc và
nỗi niềm cố quận

Nhà thơ Cao Thoại Châu tên khai sinh Cao Đình Vưu,sinh năm 1939 tại Giao Thuỷ,Nam Định, Bắc Việt,thời trẻ sống ở Huế rồi Sài Gòn .Tốt nghiệp ĐHSP và ĐH Văn Khoa Sài Gòn- dạy học cho đến 1998.
Có thơ đăng trên hầu hết các báo văn hoc ở Miền Nam từ đầu thập kỷ 1960 thế kỷ trước : Văn, Văn học, Khởi Hành, Nghệ Thuật, Bách Khoa, Thời Tập… Sau 1975 nghỉ viết cho đến 1990 xuất hiện lại trên Mực Tím, Áo Trắng, Thanh Niên, có thời gian viết cho Tuổi Trẻ Cười với bút danh Du Thản Chi, Văn Thị, Khinh Khỉnh v.v.
Đã in : Bản Thảo một đời, thơ 1991
Rạng đông một ngày vô định,thơ 2006

Giải thưởng : Giải nhất thơ ĐBSCL năm 2006

Thơ Cao Thoai Châu sâu lắng , trữ tình ,chân chất,bàng bạc nỗi niềm cố quận và đặc biệt nhan sắc là nguồn cảm thụ không thể thiếu trong thơ ông,đươc liệt vào những nhà thơ chuyên trị thơ tình cùng thời với ông như các nhà thơ Hoàng Lộc,Vũ Hữu Định,Phạm Cao Hoàng...

Thơ
CAO THOẠI CHÂU

ADAM,EVE

Giữa muôn loài ngây dại vô danh
anh bẻ đi một nhánh xương sườn
muối của đất, em thành người nữ
thành bông hồng biết nở trong anh

Suối ngây thơ chưa chảy thành dòng
con cá nào biết lội trên sông
em biết yêu khi thành người nữ
khi ngày chưa biết đổ thành đêm

Adam ơi, em thánh thiện vô ngần
lửa tim em bốc cao vòi vọi
hãy cho em nghe tiếng loài người
bản nhạc đầu tiên trên trái đất

Đêm là đêm rất đỗi dịu dàng
đêm thánh thiện ngày chưa thức giấc
con suối trong mở đường đi thứ nhất
em vô tình đi lạc trong anh

Và em mơ, em mơ thành bất tử
thành bông hồng biết nở trong anh
hãy đưa em trốn khỏi địa đàng
có trái cấm và mối sầu vạn cổ

Eve ơi, tình-yêu-ở-ngoài-cái-chết
đang trở thành quen thuộc tàn phai
khi từ anh trái đất có hai người
sông suối đã âm thầm chảy ngược

Sự bất tử tàn phai cay đắng nhất
anh thấy cần phải chết, eve
con sông bình yên chết giữa đôi bờ
con cá bơi để tự trầm trong nước

Và thản nhiên như điều vô nghĩa
hãy theo anh ra khỏi địa đàng
Jéhovah thành con số lẻ
thành nỗi sầu vạn cổ trong anh

THƠ TẶNG VỢ
Không phải vợ ông Trần Tế Xương
nhà thơ có hai bàn tay trắng
có bãi xa thân cò cánh mỏng
tiếng eo sèo như sóng dậy trên sông

Không phải vợ nhà thơ để hiểu nỗi lòng
của ông quan nửa đời ăn lương vợ
nửa đời leo lét ngọn đèn xanh
người tự thắp trên nấm mồ yên nghỉ

Chiều lang thang trên bến Vị Hoàng
để biết thói đời ăn ở bạc
chút sương nắng luồn trong giá
cỏ cây buồn vội khép quanh thân

Bà sống mãi trong đời thơ Tú Xương
giữa thời buổi có nhiều ông phỗng
đêm cô đơn lặng đi từng tiếng trống
gió đông tàn nghe lạnh rít trên thang

Không làm thơ như Hồ Xuân Hương
để bôi vôi lên đầu lũ trọc
tấc văn chương chôn vùi ba tấc đất
gió thương Bà như thét buổi chiều nay

Không khổ đau như Hồ Xuân Hương
kẻ nổi loạn giữa tro tàn của kiếp
kẻ đứng giữa hai hàng nước mắt
đóng những đinh dài chan chát trên thân

Không phải vợ nhà thơ đất Tiên Điền
hiểu vì sao đời ông khánh tận
giữa chiều vàng mà vó câu Kim Trọng
chàng bù nhìn làm hỏng một tình yêu

Không phải vợ nhà thơ Nguyễn Du
để chia sẻ lý do Kiều bị bán
giữa nhà thơ và bề dầy tác phẩm
nỗi buồn phủ kín những trang không

Là vợ nhà thơ để nhận cùng người

tiếng thở dài những đời sau than trách
biển gào lên khi Kiều ra lầu Ngưng Bích
thân thể người tan nát những đòn roi

Là vợ nhà thơ để hiểu tiếng đàn
tiếng cuộc sống rơi trên vàng trên đá
iếng hương bay và lòng hoa lặng lẽ
tiếng lòng người bị xé lúc sang đông

Tiếng mười năm gửi lại trăm năm
người ra đi tiếp lời dâu bể
áo vẫn xanh trên thân người kỹ nữ
đời vẫn buồn trên vó người Lâm Truy

Ba trăm năm nước sông còn nổi sóng
mặt người thu vẫn nhuốm quan san
cánh hồng gieo trên đời người chết đứng
thi sĩ buồn máu đọng trong tim

Không phải vợ nhà-thơ-của-nhiều-thời-đại
đốt đuốc cho chồng viết Cáo Bình Ngô
một trái tim một thanh gươm mở nước
một mái đầu gửi lại đất Đông Đô

Lỡ theo chồng mười năm chân đất
đưa chàng về nghỉ mát Côn Sơn
Hài cỏ đẹp chân đi đủng đỉnh
áo bồ quen cật vận xênh xang

Không làm thơ như Bà Huyện Thanh Quan
qua đèo Ngang thương những đời lác đác
khói lam tỏa ngập ngừng trên mái bếp
ngựa qua đèo ngại rét lom khom

Mỗi tảng đá rêu phong Thành Nội
còn in hình người con gái Thăng Long
đêm đêm buồn xõa tóc giữa cung trung
hồn cố quận một vầng trăng vương giả

Không phải vợ ông Phan Sào Nam
Hương Cảng - Hoành Tân - Tokyo - Bến Ngự
mà đại dương trong lòng người xứ Nghệ
váy quai cồng cuốc đất thay trâu

Đường thiên lý đi lần tới Huế
mòn gót giầy suốt ba mươi năm
thăm thẳm chiều trên bến sông Hương
nước trong vắt giữa đôi bờ đá dựng

Không phải vợ ông-đồ-của-vũ-đình-liên
nghe tiếng lá đào rơi trên giấy
lá vẫn rơi, lá còn rơi mãi
khi bóng chiều thời đại đã ra đi

Người ra đi có bao giờ trở lại
lòng thuyền không chở nổi lòng sông
dây đàn cũ trên tay người tiếp nối
giữa lòng đời vẫn gảy khúc vô thanh

Không phải bà Bồ Tát Quan Âm
mắt vẫn khép ngàn năm không mở
cuộc trần thế đâu cũng là dâu bể
người rùng mình e gió buổi tàn năm

Là tượng Xi-Va trong cổ viện Chàm
người đàn bà trong Lệ Chi viên
úp xuống đời tôi án tru di tam tộc
đường gươm ngọt ngào đi rất sắc

Là giọt đắng trong hồn tôi tí tách
tiếng ngựa thồ lóc cóc trong đêm
kinh Sáng thế đọc thành lời hủy diệ
là ảnh một người tôi yêu suốt trăm năm

Tân An 01 - 1990

VẦNG TRĂNG CỐ QUẬN
Trăng của ta ơi nuôi chi hận trong lòng
Mà lặng lẽ chìm trong đáy nước
Trong mắt em có vầng trăng thứ nhất
Những đêm rằm xao xuyến cả lòng ta

Ta vẫn lang thang cuối bãi đầu ghềnh
Đi theo ánh của vầng trăng cố quận
Không ai đập mà vỡ ra từng mảnh
Cứ thế theo dòng, tối sáng lênh đênh

Ta ra đi thành kẻ giang hồ
Giày mảnh gót như chút hồn kiêu bạc
Đêm nay dưới vầng trăng xứ khác
Thì rượu giang hồ uống nữa để mà chi

Và em nuôi mối hận làm gì
Để ánh trăng bập bềnh theo sóng
Chiếc bóng phai màu của kẻ ra đi
Trong mắt em không xóa mờ đi được

Không phải anh hùng, không là tráng sĩ
Đêm nay rằm vuơng bóng mây quang
Mà sầu dựng như thành như lũy
Tâm tư không gửi được ánh trăng buồn

Của ta ơi,vầng trăng cố quận
Tự bao giờ chỉ sáng phía sau lưng
Dáng liêu xiêu đi về phía trước
Ta nghe lòng ta quặn thắt đến vô chừng !

6-11-08

TÌNH CŨ
Tặng nhiều người

Đôi khi trong những khúc quanh buồn
Những khúc quanh trên đường rất gắt
Ở những chỗ tưởng như bờ vực
Lại bất ngờ chấp chới bóng hình em

Không phải người nào trong quá khứ
Dĩ vãng trong tôi không có bao giờ
Luôn chỉ là mới sáng hôm qua
Hoặc quá lắm một hôm qua nữa

Những chuyến xe khởi hành rất sớm
Họăc bến phà ngồi đợi giữa đêm khuya
Đèn ở bến bóng còn bóng tắt
Thản nhiên không khái niệm đợi chờ

Dăm mảnh củi của đám xe thồ nào đó
Hơi ấm vẫn còn, cả khói vẫn bay lên
Tự thắp lấy cho mình chút lửa
Cho qua đêm chờ khách nhọc nhằn

Những chuyến xe dừng rất đỗi vô tâm
Vội vã thả dăm người khách xuống
Đám xe thồ ào lên hụt hẫng
Chia chung kẻ đợi chút ưu phiền

Biết bao lần đánh thức bóng hình em
Thức dậy đi như một người hiếu động
Không cũ kỹ như màu dĩ vãng
Mới đây thôi và mới đến khôn cùng

Ở những khúc quanh có khi nguy kịch
Sự sống và cái chết không xa
Giây phút ấy thêm một phen thầm nhắc
Giữa đôi bên không có sự chia lìa

Mới hôm qua và hoàn toàn có thể
Vừa mới đây thôi trong tiếng gió
Nhịp thở nào đây nghe rất rõ
Thổn thức, vui buồn, chắc chắn rất thân quen.!

10-8-2008

BÀI THƠ TÌNH LƯU LẠC
Cũng không ngờ đã bấy nhiêu năm
Chữ người trên giấy đã hoe vàng
Bài thơ biết mấy phen luân lạc
Sống ơ hờ trên kệ sách không quen

Thuở ấy ta còn thơ dại lắm
Vụng về để lạc trái tim nhau
Người về trong buổi hoàng hôn tím
Tím cả người đi lúc xế chiều

Và ta khờ khạo biết bao nhiêu
Thời gian có khi dài, khi tự nhiên rất ngắn
Người đứng lặng giữa phi trường ảm đạm
Người một mình lầm lũi bước lên thang

Không ai muốn giơ bàn tay lên vẫy
Cứ lạnh lùng buông thõng đứng vô tri
Người phi công cũng biết mình có lỗi
Hai nửa cuộc đời, mang một nửa ra đi

Nét chữ ấy vẫn vô cùng mềm mại
Ngón tay người phát vãng cuộc đời ta
Bốn mươi năm thơ biết đường về lại
Không lẽ con đò quên hẳn bến sông xưa

Và như thế, xa muôn trùng hiu hắt
Đã bạc màu theo dấu thời gian
Đã vàng úa cả những gì xinh xắn
Đã hoang mang phiêu lãng đến vô cùng

Mới trở lại nửa bài thơ luân lạc
Không phai gì trong ký‎ ức mong manh
Ta biết Chúa giờ này đang hối tiếc
Lỡ đuổi chúng ta ra khỏi Địa đàng!

Tân An 23-7-2008

LÀ SAO

Bỏ đời ta lại lên non
Nhớ câu nước chảy đá mòn là sao
Núi cao hơn cả trời cao
Đôi bên chẳng có khi nào gặp nhau

Rừng khuya những lá rì rào
Lắng nghe ta biết lá nào thân quen
Lá nào rụng xuống long đong
Lá nào đi hết một vòng tử sinh

Ta nghe, nghe bất thình lình
Ngạc nhiên nghe tiếng hồn mình rụng theo
Lá rơi vèo,lá rơi vèo
Như tình chẳng đếm ít nhiều cũng rơi

Trên cao cũng rất đông người
Lăng quăng đi đứng nói cười tự nhiên
Thân ta chỉ có một mình
Lòng không cứ thế không phên liếp gì

Nghe đời cứ lặng lờ đi
Buồn ta sông suối đưa về miền xuôi
Ở đây còn một ta thôi
Trái tim cũng gửi theo người, là sao?

Là sao, và tự khi nào
Vô tình ai đó lạc vào thơ ta!

EM VÌ TA THAY THẾ MỘT MIỀN QUÊ

Người ta ai cũng có một miền quê
Để có cái đi xa mà nhớ
Tạm biệt quê đi từ thuở đó
Khi nao lòng ta chẳng biết tìm đâu

Ta cậy em đóng thế một cây cầu
Sóng mắt thay sóng sông hiền quê cũ
Em có thắp giùm ta chút lửa
Thay bếp hồng ấm áp buổi vào đông

Chốn quê ấy hồn nhiên như tiếng gió
Chẳng làm buồn như những tiếng về sau
Thuở ra đi chưa hề biết khóc
Không hay rằng như thế một niềm đau

Ta là gã đàn ông giang hồ phiêu bạt
Buổi dừng chân trên bến nước không quen
Chưa nói được nỗi niềm chi muốn nói
Thuyền đi rồi bến ấy của mình em

Ta ghé vào nhau một thời như thế
Em cũng vô tình đóng giả một miền quê
Trong giây phút khi con đò thức giấc
Em bên này ta sang tới bên kia

Trách mà chi đợi chi ngày trở lại
Buồn chi hơn con sóng vỗ lên ghềnh
Trái tim đã một lần sóng vỗ
Âm hưởng bền vang vọng đến trăm năm

GỬI NGƯỜI THỤC NỮ

Cây cũ bờ sông phơi áo rách
Hai chung trà song ẩm một mình ta
Thương cái bến bị đời neo cứng ngắc
Đêm vô hồn nghe gió hú bâng quơ

Thương con nước bị xô ra biển
Con nước bao giờ mà chẳng thanh tân
Mây vô cớ ngàn năm lận đận
Phủ xuống đời chiếc bóng phân vân

Và giai nhân người bao nhiêu nhan sắc
Mà đời đau như bị phân thân
Hương trên trời hương rơi xuống đất
Hoa trong vườn hoa bị chôn chân

Ta uất khí vung gươm làm kiếm khách
Chém dòng sông bên lở bên bồi
Nghe gió hú trên thanh kiếm cụt
Không thấy đầu chỉ thấy lệ mình rơi

Trang thục nữ bỗng đâu thành hiệp nữ
Ly rượu này xin được dâng em
Thân hàn sĩ lấy đâu nuôi ngựa
Lục lạc trong chiều gõ tiếng leng keng

QUÁN CỦA NGƯỜI TÊN V

Đường sinh tử một vòng chưa khép
Tạt vào đây quán trọ đời em
Rót cho tôi chai nào cay đắng nhất
Hồn tôi là một chiếc ly không

Mái quán em tường xiêu giấy lợp
Hào phóng đời cho mượn ánh đèn
Tôi sẽ thắp giùm em thêm chút nữa
Dẫu chỉ là đom đóm trong đêm

Bàn ghế nhựa làm sao rơi loảng xoảng
Rừng ở đâu cho phá đá cưa cây
Em chỉ đưa mượn tạm chiếc ly này
Không cho đập lấy gì phóng đãng

Chủ quán ơi, hôm nay ngày tháng mấy
Nhân loại trừ tôi còn lại được bao người
Mái quán em thành trời cao vời vợi
Để cái nền làm vỡ chiếc ly rơi

Trăm cơn sầu đang đổi cơn say
Tôi đốt quán, em đừng buồn tôi nhé
Mở giùm tôi chai nào cay đắng nữa
Ly vỡ rồi cứ đổ xuống thân tôi

(Giải nhất thơ ĐBSCL 2006)

ĐỂ NHỚ LÚC TRÂM XA

Hình như tôi vừa tiễn một người
có điều gì mất đi trong tôi
lúc qua đèo tôi nhủ mình như thế
lệ có bào mòn núi cũng không nguôi

Mấy giờ trưa nay người lên phi cơ
người mặc áo hoa lần đầu gặp gỡ
hay áo hồng như chiều hôm qua
một buổi chiều mây đen trắng xóa
cho tôi già trong một cõi vô tư

Tôi tiễn người để biết kẻ đi xa
đã mang theo hồn người ở lại
sao người không đi bằng sân ga
có ánh đèn cho mắt tôi vàng úa
đời buồn tênh sao người không đi ngựa
cho tôi nghe lóc cóc trên đường

Tôi không muốn người dùng phi cơ
bởi đôi mắt làm sao ngó thấy
Tôi không muốn người dùng phi cơ
tình chỉ đẹp trong một bàn tay vẫy

Có thật người đã đi chiều nay
hay tiễn đưa chỉ là ảo tưởng
hay chính tôi, tôi vừa khởi hành
vào trăm cõi nhớ nhung vô tận

(Yêu có phải suốt đời níu giữ
một điều gì không có trong tay
yêu có phải là cần thay thế
những cơn buồn vô cớ trong tôi)

Có người đi, sao chiều không mưa
có người đi, sao chiều không nắng
rất lãng mạn, sao tôi không buồn
chỉ hình như có nhiều đau đớn

Thôi hãy đi cho thật bình an
và cô đơn suốt cuộc hành trình
sá gì tôi cành cây nhớ gió
hắt hiu buồn trên đỉnh chênh vênh

Chuyện người đi đã là có thật
thôi cũng đành to nhỏ với hư không
tôi là núi sao người bỏ núi
tôi là thuyền sao người không qua sông

Tôi là cầu sao không qua thử
cho tôi nhìn bóng nước rung rinh
cho tôi nhìn tôi hốc hác điêu tàn
cho tôi khóc và nghe tiếng khóc

Người đi rồi tôi như mặt bàn
ngón tay nào vu vơ trên đó
người đi rồi tôi như chiếc gương
thỏi son nào tô môi trong đó
người đi rồi tôi như chiếc xe
không hành khách ngủ vùi trên bến

Và người đi tôi thành nỗi buồn
không cách nào làm tăng thêm nữa
Người đi rồi tôi còn một mình
làm nhà tu trong căn nhà trống
ai sẽ tắt giùm tôi ánh điện
cho tôi nhìn thật rõ đời tôi
để biết nên buồn hay nên khóc

Pleiku
11-05-1969

LỠ CÓ XA ĐỒNG BẰNG
Cũng đành bứt sợi dây câu
Ra đi để lại một châu thổ buồn

Chân bước không nhấc hồn lên được
Ly rượu đầy không thể nhắp trên môi
Lửa và nếp đã làm nên rượu
Em làm nên tôi ngơ ngác giữa trang đời

Ai nào muốn chôn chân một chỗ
Cổ thụ già rồi mục mất mà thôi
Thì xin chọn làm cây cột điện
Ai quan tâm đứng đấy giữa ban ngày

Một lần xa chắc đâu là xa tạm
Chập choạng ánh đèn buông lưới ra khơi
Trong một mẻ có khi nhiều tôm cá
Biết đâu chừng lưới được cả hồn tôi

Tôi sẽ về như cá nằm trên thớt
Mùa này ruộng lúa cũng đang hong
Trên vết nứt hằng trơ gốc rạ

Nhớ mài cho sắc lưỡi dao em

Xa sẽ nhớ dãy thềm rơi những nắng
Cỏ bình nguyên xanh mượt chân đê
Thương và xa, số phần tôi như thế
Đừng ai tin lời hẹn sẽ quay về.

(Giải nhất thơ ĐBSCL 2006)

THƠ LÊ THỊ KIM

như cốm như hồng

Anh có như là cơn gió lay

Như hoa nở thắm gốc mai gầy

Mùa xuân tan mất hoa bay hết

Bỏ lại mình em hụt hẫng cây

Anh có như là con nước trôi

Như xe trong phố ém lưng trời

Cá lội theo dòng con cá nhảy

Bỏ em cười khóc một mình thôi

Anh có như chiều mưa chợt ngưng

Như đêm hài kịch bất ngờ dừng

Như đèn thành phố thường vụt tắt

Mất hút vơi đầy cơn lốc ngông

Ơi sao lạ- lạ quá lòng em

Nỗi lo hoài canh cánh một bên

Dù tình anh nồng như rượu ngấm

Như cốm như hồng đưa đón xuân

Xuân ơi thắm mãi với lòng không

Tình yêu ai biết có vô cùng

Chỉ xin trời đất đừng may rủi

Đừng bão giông những cặp môi gần.

THƠ NGUYỄN MIÊN THẢO

nghe trong hư ảo

Nhắm mắt thì lại thấy em
Mở mắt ra thấy tối đen đất trời
Chong đèn ngồi đọc thơ người
Nghe trong hư ảo tiếng cười trăng treo
Sương mây bay trắng chân đèo
Có em đứng vẫy tay chào , sớm mai

CHUYỆN ĐẦU TUẦN : HỒI ỨC NHÀ VĂN THẾ VŨ

HỒI ỨC
NHÀ VĂN THẾ VŨ

Thời trai trẻ của chúng tôi

Nhà văn Thế Vũ (Nguyễn Minh Thế) sinh năm 1948 tại Khánh Hoà,mất tại tp Hồ Chí Minh vào đúng giờ Ngọ, ngày mùng 4 tháng Mười Giáp Thân, 15/11/2004.
Anh bắt đầu được độc giả biết đến từ các sáng tác đầu thập niên 1970 của thế kỷ trước, nhất là sau truyện ngắn Những vòng hoa ngụy tín, đăng trên Tạp chí Trình Bày xuất bản ở Sài Gòn cách đây 33 năm (1971), lúc anh 23 tuổi

"...Đầu năm 1972, cuộc tranh cử một mình chiếm ghế tổng thống của Thiệu đã kết thúc, mặt trận đấu tranh đường phố ác liệt hồi gần cuối năm 1971 đã tạm thời lắng lại. Sài Gòn giới nghiêm, hàng loạt trí thức, sinh viên tranh đấu lần lượt bị bắt tại nhà ban đêm, bị giam giữ và chuyển đi một cách bí mật từ nhà tù này đến nhà tù khác. Anh Thế Nguyên cho tôi và Nguyễn Miên Thảo ở lại tòa soạn sau giờ làm việc vì không còn biết ở đâu khác cho an toàn. Anh khoét tường gỗ trên căn gác tòa soạn làm thành một khung cửa sổ nhỏ, để khi có động tĩnh gì phía cửa chính dưới nhà thì chúng tôi thoát qua mái nhà bên kia theo lối cửa sổ ấy. Tôi và Thảo ngủ trên bàn viết. Hằng bữa, hai anh em ra quán cơm xã hội mua vé ăn cùng với những người lao động không có việc làm, những người đương nhiên được xếp vị trí dưới đáy xã hội. Thảo từng tham gia phong trào sinh viên tranh đấu ở Huế trôi dạt vào, trốn lính bằng những giấy tờ khai sinh luôn luôn mười sáu, mười bảy tuổi. Chúng tôi làm tất cả những việc gì biết làm và cần làm cho Tạp chí Trình Bầy và nhật báo Làm Dân, từ sửa bản in, viết tin bài, đến vận hành máy xén giấy, đếm báo, giao phát hành... Cứ dăm ba hôm Thế Nguyên đưa cho hai anh em tôi chút ít tiền để ăn tiêu qua bữa. Hồi này Thế Nguyên rất nghèo, làm tạp chí đã nghèo, thêm tờ nhật báo nữa, phải lo nuôi anh em thợ in, trả thù lao cho phóng viên, biên tập..., nhiều bữa đến ngày trả tiền công thợ, anh chạy đi xoay tiền từ trưa, tám chín giờ đêm mới về, anh em thợ ngồi trước cửa tòa soạn chờ tiền, anh khất lần khất lữa trông mà xót ruột. Nhật báo Làm Dân ra 4 trang, bị xếp vào loại báo nhỏ, các nhà phát hành không nhiệt tình lắm vì chưa có độc giả, bị chìm dưới hàng chục nhật báo khác đang ăn khách, lại thường bị tịch thu. Dần dần số cộng tác viên thưa bớt đi, chỉ còn lại có ít người gắn bó với nó vì tâm huyết, vì đã từng gắn bó với Tạp chí Trình Bầy những năm qua. Thế Nguyên phải bán dần đồ đạc trong nhà để cứu lấy tờ báo.
Làm ăn thua lỗ, bà cụ anh Thế Nguyên cứ như ngồi trên lửa. Ít lâu sau, khi tôi vào ở tại tòa soạn, bà biết tôi trốn lính, đã nói thẳng vào mặt tôi rằng phải đi nơi khác, tìm việc khác mà làm. Tình hình hết sức căng thẳng, có lúc tôi đã tính quay ra Nha Trang. Thế Nguyên gởi tôi ở tạm chỗ này chỗ nọ, chùa rồi nhà thờ, mỗi nơi vài mươi ngày rồi lại chuyển đi chỗ khác. Nhiều hôm tôi không còn biết ghé vào đâu, Thảo dẫn tôi đi tìm chỗ ngủ ở nhà người bạn này, người quen kia, cốt sao có một chỗ qua đêm.
Mùa hè 1972, những trận đánh lớn nổ ra ở Quảng Trị, Kon Tum, Bình Định, Bình Long, Chương Thiện... Cả miền Nam lên cơn sốt. Chính quyền Sài Gòn tung toàn lực quân sự ra chống đỡ. Nhằm loại trừ những cuộc đấu tranh đô thị có thể nổ ra phối hợp với chiến trường, Mỹ ngụy gia tăng bắt bớ, đàn áp phong trào yêu nước và tăng cường bắt lính đôn quân. Một bữa, Thế Nguyên hẹn một bạn nhà văn đem xe con đến đưa tôi lên trụ sở Thanh niên Lao động Công giáo tạm trú ít ngày, ngẫu nhiên sao chiều hôm đó anh bạn không tới, tôi ngủ lại tòa soạn. Sáng ra thì hay tin trong đêm cảnh sát đã hốt toàn bộ những người ở trụ sở kia. Và chỉ hai tháng sau là tôi gặp lại anh em thanh niên Công giáo ấy trong khu biệt giam ở nhà lao Chí Hòa.
Có một anh bạn học cũ từ thời cùng ngồi ở lớp đệ tam Trường Trung học Võ Tánh Nha Trang, bấy giờ đang làm cho một tờ báo lớn nổi tiếng phản động, đến thăm tôi ở tòa soạn nhật báo Làm Dân. Anh ta rủ tôi sang làm cho báo của anh ta, hứa có chỗ ăn ở an toàn và sang trọng, lương hàng tháng khá cao. Tất nhiên là tôi đã từ chối ngay không hề đắn đo suy nghĩ, và không bao giờ tôi tiếc vì đã từ chối lời mời ấy, kể cả khi tôi bị bắt vài tuần lễ sau.
Thời gian ngắn ngủi ở Sài Gòn, bên cạnh nhật báo Làm Dân, Thế Nguyên giao cho tôi lo liệu toàn bộ phần sáng tác văn nghệ và chăm sóc chung cho Tạp chí Trình Bầy, mấy anh em ít ỏi còn lại phải tập trung lo cho tờ nhật báo tồn tại. Những số Tạp chí Trình Bầy tôi trực tiếp làm hồi ấy là những số sai mo-rát nhiều nhất, trình bày lem luốc nhất của 42 số tạp chí đã phát hành trước khi đình bản theo sắc luật của chế độ Sài Gòn khi nó đi vào giai đoạn giẫy chết.
Một ngày cuối tháng 5.1972, buổi sáng độ mười giờ. Tôi đang ngồi trong tòa soạn đọc lại bản in thử trang nhất nhật báo Làm Dân thì có một vị đội mũ xám, mang kính đen xuất hiện trước cửa căn gác gỗ, vẻ hơi ngập ngừng. Trong phòng không có ai khác, tôi tưởng đấy là một bạn đọc, lên tiếng hỏi: “Ông cần gặp ai?”. Do dự một chút vị ấy nói: “Anh cho tôi hỏi cái này”. Tôi đứng dậy bước về phía cửa. Đợi tôi đến sát bên, vị ấy mới nói vừa đủ cho tôi nghe: “Đưa xem giấy tờ!”. Tôi nghe một làn hơi lạnh chạy từ gáy xuống cột sống lưng, lan ra toàn cơ thể. Phòng kế bên, mấy anh em thợ in đã nhận ra sự việc, vài người không có giấy tờ hợp lệ bình tĩnh tìm cách thoát thân. Tôi móc túi lấy giấy căn cước. Nhìn người trên ảnh rồi nhìn vào mặt tôi, vị ấy hỏi tiếp: “Còn giấy gì nữa?”. Tôi buộc lòng phải móc túi đưa ra một tờ giấy giả. “Mời anh xuống phía dưới nhà”. Dưới chân cầu thang gỗ đã thấy lố nhố hai ba gã cảnh sát mặc sắc phục.
Chị Thế Nguyên nháy mắt ra hiệu cho tôi lẻn đi ra bằng cửa sau nhưng tôi vẫn thật thà hy vọng vào những thứ giấy tờ mình đang có. Rồi chị còn định dúi vào tay đám cảnh sát một ít tiền lẻ để chúng làm lơ cho tôi thoát thân. Đến phút cuối cùng tôi nhận ra trong đám đông đang vây quanh có Thế Nguyên, Nguyễn Miên Thảo và vài anh em trong tòa soạn nhìn tôi bằng con mắt bất lực. Chúng chở tôi đi bằng xe Honda.
Thảo, rồi Nguyễn Âu Hồng, rồi Nam Đồng và vài anh em bạn bè khác nữa gởi thuốc lá vào cho tôi với lời nhắn: Thế Nguyên đang tìm cách gỡ cho tôi ra. Nhưng làm sao ra được nữa, chúng đã nhận ra giấy tờ của tôi là giả mạo, đẩy tôi sang Tổng nha Cảnh sát. Một tháng sau tôi bị đẩy vào Chí Hòa với tội danh sử dụng giấy tờ giả mạo. Đầu năm 1973, chúng lại đẩy tôi sang quân cảnh tư pháp để làm thủ tục truy tố tiếp tội danh thứ hai: đào ngũ. Rồi quân lao Gò Vấp, rồi trở lại nhà lao Chí Hòa trước khi chúng đẩy tôi lên một chuyến máy bay đưa đi làm lao công đào binh ở chiến trường Kon Tum.
Mượn danh nghĩa là một người bà con vai chú của tôi, anh Nguyễn Ngọc Lương, một người nhiều năm qua từng sát cánh chia sẻ vui buồn với Tạp chí Trình Bầy và nhật báo Làm Dân, người đã đứng tên chủ nhiệm kiêm chủ bút Tạp chí Tin Văn của Mặt trận Bảo vệ Văn hóa Dân tộc năm 1966, bấy giờ mỗi tuần một lần vào tù thăm nuôi tôi bằng chút tiền ít ỏi mà anh và Thế Nguyên gom góp được. Qua anh, tôi biết tin bè bạn, những cái tin đau xót và hân hoan: Nguyễn Âu Hồng bị đẩy ra chiến trường Quảng Tín; Trần Vạn Giã đào ngũ rồi vào tù, ra lính gác hải đăng ở bán đảo Sơn Trà Đà Nẵng; Nguyễn Hoàng Thu bị bắt vào quân lao Nha Trang rồi đi lao công chiến trường; Tạp chí Trình Bầy và nhật báo Làm Dân bị đình bản, Nguyễn Miên Thảo viết một bài nhỏ trên số tạp chí cuối cùng nhắc đến tôi rồi biệt tích; Tạp chí Đối Diện tiếp tục ra nhưng chuyển sang bất hợp pháp, in rônéo, lấy địa chỉ tận bên Canada; Nam Đồng thoát ly ra bưng, Thái Ngọc San biệt tích...
Những gì tôi học được trong hơn một năm rưỡi trong các nhà tù thật là không ít, thật là bổ ích hơn cả toàn bộ những điều tôi tích lũy được trước đó."

CHÀO MỪNG NGÀY THIÊNG LIÊNG NHẤT CỦA NHÂN LOẠI 8 - 3

THƠ PHẠM NGUYÊN TƯỜNG

Nhà thơ Phạm Nguyên Tường còn có bút danh khác: Ngự Viên, Phạm Tường Hân,sinh ngày 25 tháng 9 năm 1972 tại quê ngoại Tam Kỳ- Quảng Nam. Quê quán: phường Phú Cát- Huế,Chủ tịch Hội Nhà văn Thừa Thiên Huế
Học vị và nghề nghiệp: Thạc sĩ Y khoa, bác sĩ chuyên ngành xạ trị ung thư, khoa Ung bướu Bệnh viện Trung ương Huế.

Những tác phẩm đã xuất bản:

• Hoa cúc mùa thu (tập thơ) Nhà xuất bản Thuận Hóa 1994
• Lá tháng Chạp (tập thơ) Nhà xuất bản Thuận Hóa 1998
• Quang gánh và những bài thơ khác (tập thơ) Nhà xuất bản Hội Nhà văn 2006

Sẽ in:
• Ân tình trong lời (tập bình thơ)
• Dưới vòm trời xanh thẳm (tập bút ký)

TUỔI THƠ

Ta trở lại trên chuyến xe bọ xít

Tuổi thơ ơi em nằm lại bao giờ

Con dế ngủ mớ vang trời cổ tích

Nghe run người lồng lộng cõi em xưa...

Mảnh gốm cổ trôi ngược dòng gió mỏi

Phải mùa thu mang phong sứ tật nguyền ?

Hay chính em cũng tang bồng quá đỗi

Trong từng đêm giấc cỏ trinh nguyên !

Em trú vội vào trận mây ngùn ngụt

Sao khác quá trò chơi cút bắt hôm nào

Ta bất lực. Em chẳng hề lên tiếng

Bên kia trời phong sứ thổi nghêu ngao.

Vầng trán rộng mãi im lìm mê ngủ

Nắp hầm thiêng chôn khát vọng kêu đòi

Ta hà tất một đời hia mão

Chong mày bên nguyệt ký nghiêng soi...

Năm tháng bạt một loài chim trốn rét

Bươn bả về phương Nam

Em ở đâu sau mùa di trú ấy

Bỏ ta linh hồn gấu trắng căm căm...

LINH MIÊU

Em là con linh miêu lông trắng như tuyết

Phải không đôi mắt xanh dài dại ngọt ngào

Miêu ngái ngủ cả đến từng nhịp thở

Móng vuốt dịu dàng sắc nhọn như dao

Em là con linh miêu lông trắng như tuyết

Huyền thoại xưa kỳ diệu ngô nghê

Ngày em nhảy vọt qua xác mục

Cho tôi từ cõi chết quay về

Em là con linh miêu

Em là con linh miêu...

Em là con linh miêu lông trắng như tuyết

Trắng như bây giờ ta chẳng còn nhau

Miêu đã hóa chồn hoang giữa bụi mù dĩ vãng

Để tiếng hú dài rười rượi đêm sâu...

THUỞ XA EM

Có một dòng sông chảy hoài trong tâm thức

Thuở nào ta yêu em

Sự hoang vu của buổi chiều kiệt sức

Hiện ra như một kết cục đê hèn

Bao nhiêu đêm ký ức về đập cửa

Lôi ta đi nạm cỏ ngậm ngang mồm

Thành phố của những mê lộ

Tiếng chổi dài quét vội những chiếc hôn

Bao nhiêu mặt trời không giữ được giùm ta chút lửa

Đêm ơi xin cùng cạn chén trăng rằm

Có một dòng sông tâm thức

Xác ta lềnh bềnh như thể trăm năm...

Em vụt đến, chưa kịp gì, vụt mất

Để ta yêu mụ phù thủy trong đời

Câu thần chú biến ta thành hành khất

Xin gì đây ta ngửa nón lên trời?

Thơ đến lúc cũng giở trò bội bạc

Huống hồ em xa quá triệu tầm tay

Ta với tới một vì sao đẫm ướt

Thề không sáng nữa đêm nay!

CHỢ TANG BỒNG

Mội ngày hái luợm đơn sơ

Lòng nuôi bếp lửa đỏ hờ bao đêm

Mặt mày chữ nghĩa nhá nhem

Soi gương thấy mặt mày hèn trong gương

Chỗ mình góc chợ ẩm ương

Thuận mua vừa bán đoạn trường với nhau

Vui buồn ky cóp từng câu

Hỏi ai trút gánh mộng đầu cho xong

Một hôm vãn chợ tang bồng

Ngồi không vốn liếng trôi không thấy bờ

Giấy thì trắng

Mực thì khô

Chỉ riêng mình đã hồ đồ hơn xưa

TẤM LÒNG VÀNG...

Bi kịch của vợ chồng giáo viên trẻ



Cháu Hoàng Thị Bảo Anh

đang đối mặt với ranh giới sống - chết -

Ảnh: T.N

Tình cờ đọc trên Thanh Niên Online bài viết của pv Tây Nguyên về bi kịch của vợ chồng giáo viên trẻ ở xã Vinh Mỹ,Phú Lộc,Thừa Thiên - Huế.

Ở Tp Hồ Chí Minh có Hội đồng hương làng Mỹ Lợi (xã Vinh Mỹ).

Xin gửi đến các anh chị trong Hội đồng hương bài viết này.

(Nguyễn văn Tụng)

Đôi vợ chồng giáo viên trẻ này đã khóc hết nước mắt khi những đứa con bé bỏng của họ cứ chết dần chết mòn với những căn bệnh quái ác.
Ở thôn 5, xã Vinh Mỹ, huyện Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên – Huế, căn nhà cấp 4 của đôi vợ chồng giáo viên trẻ Hoàng Trọng Thọ - Trần Thị Nga Minh hầu như mấy năm nay không có tiếng cười.
Năm 2001, như bao thanh niên khác, Thọ và Minh (đều là giáo viên của trường THCS Lâm Mộng Quang, thuộc xã Vinh Mỹ) kết duyên vợ chồng. Cuộc sống gia đình cứ thế trôi đi trong niềm hạnh phúc khi Minh sinh hạ một cháu trai kháu khỉnh. Thế nhưng, bi kịch đã vội vàng ập đến với họ. “Mình mừng, mừng lắm khi bé trai đầu lòng chào đời. Nhưng khi mới tròn 2 tuổi thì cháu bị viêm não. Cả hai vợ chồng phải chạy đôn chạy đáo, bao nhiêu tiền từ đồng lương giáo viên đều dành chữa trị cho cháu. Thế mà...”, Thọ buồn bã nhớ lại. Khuôn mặt anh gầy rộc vì sau bao năm phải ngày đứng lớp, đêm vào bệnh viện chăm con. Vừa trông con, vừa cầu mong con nhanh chóng khỏi bệnh. “Cháu mới bi bô gọi mẹ, thì ngày sau nằm lặng im, rồi vợ chồng mình đã không giữ được cháu”, Minh vừa nói vừa nhìn lên tấm ảnh thờ của con, hai dòng nước mắt cứ chảy dài.
Ngày tháng trôi qua, nỗi đau mất đứa con đầu lòng cũng dần vơi khi cháu gái Hoàng Thị Bảo Anh chào đời cách đây 19 tháng. Thế nhưng, nỗi đau lại tiếp nối nỗi đau, bi kịch dường như không buông tha đôi vợ chồng giáo viên trẻ. Bởi chỉ một tháng sau khi sinh, nước da của bé Bảo Anh ngày càng vàng đi và xấp giấy bệnh án vô tình xác định cháu bị tắt đường mật trong gan (còn gọi là bệnh gan bẩm sinh, xơ gan) - căn bệnh ở Việt Nam vẫn đang trong quá trình thử nghiệm phương pháp chữa trị bằng cách ghép gan.
Thọ và Minh thêm một lần nữa tiếp tục cuộc hành trình đi tìm cách chữa trị cho đứa con gái. Hết bệnh viện này đến bệnh viện khác, tiền của đã cạn, sức chịu đựng đôi lúc đã đến tột cùng trong những lần phải đưa cháu đi cấp cứu. “Nghĩ còn nước thì còn tát, vợ chồng mình quyết định chuyển cháu vào TP.HCM thì mới biết là ở Bệnh viện Nhi đồng 2 đang thử nghiệm 10 ca ghép gan cho những đứa trẻ, nhưng chi phí quá lớn, có thể trên dưới 500 triệu. Nghe đến số tiền đó, vợ chồng mình nhìn nhau mà nước mắt cứ ứa ra”, người mẹ trẻ rưng rưng kể.
Xa xa, tiếng trống đánh giục, Minh vội vã đến trường. Ở đó, những đứa trẻ khác đang đợi đôi vợ chồng trẻ đến để nắn nót những khuôn chữ vào đời. Còn Thọ và Minh, ngày ngày nhìn những học trò nhỏ của mình chạy nhảy, vui đùa trên sân trường, họ lại nén nỗi đau, nước mắt lại chảy ngược vào trong.
Tây Nguyên

TRANG VĂN NGÀY CŨ - SỐ 13

Nhà thơ
CAO THỊ VẠN GIÃ

Nhiều bạn yêu thơ và một số nhà thơ quen biết hỏi tôi về nhà thơ Cao thị Vạn Giã và bài thơ Khúc Ly Đình vì nghĩ tôi cùng một thời trang lứa với chị ,lại nữa tôi có thuộc một vài câu trong bài thơ này.Tình cờ tôi gặp một người bạn cũng là bạn của Cao thị Vạn Giã cho tôi một số thông tin về chị , chép cho tôi nguyên văn bài thơ Khúc Ly Đình và yêu cầu tôi giấu tên.Theo bạn tôi cho biết nhà thơ Cao thị Vạn Giã tên thật Cao thị Ngọc Ân,sinh ngày 15-2-1941 tại Tân Khánh ,Bình Dương-Thủ Dầu Một .Chị đậu tú tài và học Đại học ở Sài Gòn, từng cộng tác với các báo Dân Chủ,Mai,Phụ nữ Ngàn khơi ...
Trong lúc đang sưu tầm về thơ của chị để thực hiện Trang Văn Ngày Cũ thì đọc được trên trang web vinhhao.info một bài viết khá thú vị với nhan đề Cao thị Vạn Giã,xin được trích lại:

"Rất tiếc là tôi chỉ thuộc duy nhất một đoạn thơ ngắn không trọn vẹn của thi nhân này. Ðọc từ cuốn từ điển danh ngôn nào đó, xuất bản trước năm 1975. Bài thơ do đó, không có tựa đề (hoặc là tôi đã quên tựa đề). Mặt khác, cuốn từ điển kia cũng trích chỗ này hai câu, chỗ nọ bốn câu. Khi ráp chúng lại với nhau, tôi tình cờ thấy rằng dường như hai trích đoạn ăn khớp với nhau cho cùng một bài thơ. Nếu bạn nào có thơ của thi nhân này, xin gửi hoặc bổ chính cho.
Xin đọc:

Mù sương phi cảng não nề
Thôi anh ở lại buồn về em mang

Tiễn nhau một chén rượu tàn
Một bàn tay nắm, một hàng lệ mau
Cuộc cờ thế sự binh đao
Phút giây tái ngộ ngàn sau biết còn!

Buổi tiễn đưa nơi sân bay. Một ngày mù sương. Lạnh. Không khí mù lạnh làm tăng thêm nỗi tái tê não nề của cuộc phân ly. Chén quan san uống vội. Thời chinh chiến, tiễn đưa nhau, cái gì cũng vội. Một bàn tay nắm. Vội vã. Mỗi người một bàn tay đưa ra--chỉ một bàn tay thôi, không nắm được cả hai tay. Và một giòng lệ rơi thật nhanh. Cơn đau xé lòng được diễn tả bằng những lời, những chữ ngắn, vội. Tưởng chừng có một nỗi nghẹn được nuốt thật nhanh để cố gắng đứng thẳng giữa cuộc phân kỳ.
Người đi có buồn chăng? -- Không biết. Thường thì người đi có một khoảnh trời mới lạ mở ra trước mắt, nếu buồn chỉ buồn ít, hoặc không buồn. Chỉ người ở lại mới buồn nhiều vì vẫn phải sống, phải nhìn những cảnh cũ nhưng đã vắng bóng người quen xưa.

Thôi anh ở lại, buồn về em mang.

Ðó là nỗi buồn chung của những thiếu nữ, thiếu phụ, trong thời binh đao khói lửa. Tiễn đưa người tình đi, dường như là tiễn vào cõi vô cùng. Chẳng biết có còn gặp lại không. Tiễn người đi rồi, trở về, mang đầy một gánh sầu, rồi bắt đầu cho những ngày hồi hộp chờ tin.

Phút giây tái ngộ ngàn sau biết còn!

Ngàn sau biết còn! Chấm dấu than (!). Không phải chấm dấu hỏi (?). Giống như một lời xác quyết về tính cách chia ly của thời loạn lạc. Một lời vĩnh biệt giấu bên trong chút hy vọng nhỏ nhoi. Dấu chấm than ấy vừa than, mà cũng vừa hỏi. Xin đọc lại:
Mù sương phi cảng não nề
Thôi anh ở lại buồn về em mang

Tiễn nhau một chén rượu tàn
Một bàn tay nắm, một hàng lệ mau
Cuộc cờ thế sự binh đao
Phút giây tái ngộ ngàn sau biết còn!

Không rõ thi nhân này còn bài thơ nào khác không. Nhưng nếu chỉ có duy nhất một bài này thì tưởng cũng đủ lắm rồi. Một đời, một bài thơ hay, chẳng phải ân hận gì nữa."

Xin đăng nguyên văn bài thơ Khúc Ly Đình của nhà thơ Cao thị Vạn Giã như mong muốn của nhiều bạn yêu thơ chị cũng như đáp lại sự mến mộ của người viết bài nhận xét trên.


Thơ
Cao Thị Vạn Giã
Khúc Ly Đình

Tiễn chân anh tận phi trường
Lỗi đi. Lỗi ở. Mười phương lỗi về
Mù sương phi cảng não nề
Thôi anh. Ở lại buồn về em mang
Tiễn anh một chén rượu tàn
Một bàn tay nắm. Một hàng lệ mau
Cuộc cờ thế sự binh đao
Phút giây tái ngộ ngàn sau biết còn
Một em trong cảnh hao mòn
Một anh đất khách nhớ tròn tháng năm
Trời Tây rẽ bước âm thầm
Ngàn năm mỏi cánh chim bằng tha hương

CHUYỆN ĐẦU TUẦN - NHẤT BỘ NHẤT BÁI...

HÀNH HƯƠNG NHẤT BỘ NHẤT BÁI
CẦU QUỐC THÁI DÂN AN
Cuộc hành hương từ Tp.HCM đến Quãng Ninh kéo dài 4 năm.

Nhà sư Thích Tâm Mẫn vừa phát nguyện lạy hành hương từ TP.HCM đi Yên Tử (Quảng Ninh) bằng hình thức "nhất bộ nhất bái" (bước một bước, lạy một lạy) theo quốc lộ

Thầy Thích Tâm Mẫn lễ lạy hành hương trước dòng xe cộ và ánh mắt hiếu kỳ của nhiều người (Ảnh chụp tại huyện Trảng Bom chiều 26-2)-Ảnh: LĐiền

Hành trình bắt đầu từ mồng 2 Tết Kỷ Sửu, sau một tháng, đến chiều 27-2 (3-2 âm lịch), thầy Tâm Mẫn đã vượt qua ngã ba Dầu Giây 3km. Cùng đi với thầy Tâm Mẫn có hai người đệ tử mang giúp hành lý (nặng khoảng 5kg). Hành trình mỗi ngày chia làm hai thời: từ 4g-9g, sau đó ba thầy trò dừng chân nghỉ trưa bên đường, đến 16g lại tiếp tục đến 21g.
Thầy Tâm Mẫn cho biết đây là một pháp tu của Phật giáo, nhằm rèn luyện tâm ý và niềm tin kiên định để hoàn thành chí nguyện. Về lý do phát nguyện thực hiện chuyến hành hương này, thầy Tâm Mẫn xin được giữ kín những ước nguyện cá nhân, chỉ cho biết thầy vừa hành hương vừa cầu nguyện cho quốc thái dân an.
Phương pháp lễ lạy hành hương này vốn quen thuộc đối với phật tử ở Tây Tạng, Trung Quốc, Ấn Ðộ, nhưng còn khá lạ lẫm với người Việt Nam nên hành trình của thầy Tâm Mẫn kéo theo nhiều ánh mắt hiếu kỳ.
Ðoạn đường bộ từ TP.HCM đi Yên Tử hơn 1.800km, tốc độ di chuyển khi lễ lạy là hơn 2km/ngày, chuyến hành hương này dự kiến kéo dài khoảng bốn năm.
Nhà sư Thích Tâm Mẫn xuất gia tu tại chùa Hoằng Pháp, TP.HCM từ năm 2004 đến nay. Lương thực dọc đường sẽ do phật tử chùa Hoằng Pháp đóng góp.

Nguồn : Lam Điền,Tuổi Trẻ Online

KHUNG CỬA Ô TÌNH ÁI - TỪ HOÀI TẤN

Ngày đã vui như thời xưa cũ
Mộng bên trời mưa nhỏ đầy vai
Em hãy cho tôi mùa thiếu nữ
Đời nghiêng tay hứng lệ tình hoài

Tiếng hát trong lòng tôi thoáng chợt
Những sương bay của buổi phai tàn
Qúa khứ còn ôm trong lồng ngực
Những buồn đau hôm sớm chưa tan

Nhớ em như một chiều mưa ấy
Bên sông trắng lạnh mấy hiên nhà
Đốt thuốc lòng sầu thương cháy đỏ
Vẳng lời cô quạnh một mình ta

Có em rồi cũng xa xôi nữa
Trăng tà đã nhạt cuối đêm chung
Mai hương xuân thắm còn vương giữa
Thương nhớ nghìn thu chốn mịt mùng

Ngày đã vui và em cách biệt
Sông về xuôi nhớ một khúc quanh
Tiếng cười như gió mòn non biếc
Mưa thét như lời ai trăm năm